Bugün sadece raylardan ve trenlerden değil; turizmden şehir hayatına kadar birçok alanda karşılık bulabilecek bir ulaşım vizyonundan bahsetmek istiyorum.

Kocaeli–Sakarya hattının geleceğine dair bu düşüncede, teknik veriler ile günlük hayatın beklentilerini bir araya getirmek mümkün.

41 yıllık bir esnaf ve bu şehrin bir evladı olarak, Marmaray’ın İzmit’e uzanmasının bir hayal değil; doğru planlandığında güçlü bir fırsat olabileceğine inanıyorum.

Gelin birlikte Kocaeli- Sakarya hattının gelecek haritasını çizelim

Teknik Altyapı ve Sinyalizasyon 

Marmaray’da kullanılan CBTC (Haberleşme Tabanlı Tren Kontrolü) ile ana hatlarda kullanılan ERTMS sistemleri, teknik olarak farklı altyapılara sahip. Ancak bu iki sistemin, “çift modlu” çözümlerle entegre edilebildiği örnekler bulunuyor.

Londra’daki Elizabeth Line projesi, bu tür bir entegrasyonun mümkün olduğunu gösteren önemli örneklerden biri. Benzer bir yaklaşımın hayata geçirilmesi durumunda, banliyö hatları ile ana hatlar arasında kesintisiz bir ulaşım sağlanabilir.

Bu da İzmit’ten çıkan bir yolcunun, tek biletle İstanbul Havalimanı gibi noktalara ulaşabilmesi anlamına geliyor.

Raylar Müsait mi? (Kapasite Meselesi)

Şu an Gebze ile Köseköy (İzmit) arasındaki hat, Yüksek Hızlı Trenler (YHT), yük trenleri ve bölgesel trenlerin ortak kullanımı nedeniyle oldukça yoğun bir kapasiteye sahip.

Bu durum, Marmaray’ın İzmit’e uzatılması açısından en önemli başlıklardan biri olarak öne çıkıyor. Ancak kapasite meselesi, yalnızca mevcut rayların kullanımıyla sınırlı değil; hat planlaması, sefer sıklığı ve zamanlama optimizasyonu gibi unsurlarla birlikte değerlendirildiğinde farklı çözümler üretilebiliyor.

Yerel hatlarla sağlanacak doğru bir entegrasyon, bu yoğunluğun daha dengeli bir şekilde yönetilmesini mümkün kılabilir.

Entegrasyon Sağlanırsa Ne Değişir?

Marmaray’ın İzmit’e ulaşması ve Körfezray ile tramvay hatlarıyla entegre edilmesi durumunda, şehir içinde kesintisiz bir ulaşım akışı oluşabilir. Bu da Kocaeli’nin farklı bölgeleri arasında erişimi belirgin şekilde kolaylaştırır.

Kültür, Turizm ve Şehir Erişimi

Raylı sistemin genişlemesiyle birlikte, şehre gelen bir ziyaretçi; trafikle karşılaşmadan Ormanya’ya, Kartepe’ye veya şehirdeki büyük etkinlik alanlarına daha hızlı ulaşabilir. Bu durum, turizm hareketliliğini doğrudan etkileyebilecek bir unsur.

Havalimanı Bağlantısı

Cengiz Topel Havalimanı’nın raylı sistem ağına dahil edilmesi, burayı daha işlevsel bir ulaşım noktasına dönüştürebilir ve bölgesel erişimi artırabilir.

Deniz ve Raylı Sistem Entegrasyonu

Gölcük ve Karamürsel’den deniz yoluyla gelen yolcuların, iskelede raylı sisteme kolayca aktarma yapabilmesi, ulaşımda süreklilik sağlayan önemli bir adım olabilir.

Güney ve Doğu-Batı Aksı

Planlanan Güney Metro hattının tamamlanmasıyla birlikte, şehrin güney kesimi de bu ulaşım ağına dahil edilebilir. Bu durum yalnızca kuzey-güney hattında değil, doğu-batı ekseninde de trafik yükünü azaltabilecek bir etki oluşturabilir.

Gebze–Darıca metrosunun tamamlanmasıyla birlikte ise raylı sistem erişiminin daha geniş bir alana yayılması mümkün görünüyor. Bu da sanayi bölgelerinde çalışanlar ve öğrenciler için alternatif ulaşım seçenekleri anlamına geliyor.

Sonuç: Daha Akıcı Bir Kocaeli

  • Bu entegrasyonun hayata geçirilmesi durumunda, TEM ve D-100 karayollarındaki yoğunluğun belirli ölçüde azalması mümkün görünüyor.
  • Çevresel Etki: Karayolu trafiğinin azalmasıyla birlikte, egzoz salınımında düşüş sağlanabilir. Elektrikli raylı sistemlerin yaygınlaşması, “daha sürdürülebilir bir şehir” hedefi açısından önemli bir adım olabilir.
  • Ekonomik Hareketlilik: Ulaşımın kolaylaştığı şehirlerde, ticari hayatın da daha canlı hâle geldiği biliniyor. Erişimin artması, yerel esnaf ve şehir ekonomisi açısından doğrudan bir katkı sağlayabilir.

2040 Vizyonu: Marmara ve Karadeniz’i Birleştiren Hat

2040 yılına dair bir ulaşım senaryosu düşündüğümüzde, Marmara ile Karadeniz hattının birbirine bağlanması dikkat çekici bir ihtimal olarak öne çıkıyor.

Birlikte hayal edelim. 

Zonguldak Filyos’tan trene binen bir yolcu, Karadeniz’in hırçın dalgalarını seyrederek Karasu ve Hendek üzerinden Arifiye’ye ulaşıyor. Orada Marmaray hattına bağlanarak; durmaksızın İzmit’e, Kartepe’ye, oradan da İstanbul Havalimanı üzerinden Avrupa’nın kalbine kadar kesintisiz bir yolculuk yapabiliyor. 

Bu senaryo, Marmara ve Karadeniz hattının birlikte çalıştığı bir ulaşım ağının, (Mavi ve Yeşil hattın birleşmesi) nasıl bir potansiyel taşıyabileceğini gösteriyor.

Marmaray’ın Sakarya’ya Uzanan Hattı

Marmaray hattının Arifiye’ye kadar uzatılması, Sakarya’da planlanan şehir içi raylı sistemlerle (ADARAY) entegre bir yapı kurulmasını mümkün kılabilir.

Olası Etkiler ve Kazanımlar

  • Günlük Ulaşım Kolaylığı
    İstanbul, Kocaeli ve Sakarya hattında eğitim gören öğrenciler ve sanayi bölgelerinde çalışanlar için, kesintisiz raylı sistem erişimi önemli bir kolaylık sağlayabilir.
    Bu durum, ulaşım süresinin azalmasına ve zamanın daha verimli kullanılmasına katkı sunabilir.
  • Lojistik ve Taşımacılık (Limanlar Elele)

    Karasu ve Filyos limanlarına ulaşan yüklerin demiryolu üzerinden Derince Limanı’na aktarılması, lojistik süreçlerde alternatif bir model oluşturabilir.

    Bu sayede yük taşımacılığının karayolundan raylı sisteme kaymasıyla, otoyollardaki yoğunluk azalabilir; daha sessiz ve çevreye duyarlı bir taşıma süreci mümkün hâle gelebilir.

    Bu yaklaşım, “yeşil lojistik” olarak tanımlanan daha sürdürülebilir taşımacılık modellerine de örnek teşkil edebilir.

  • Turizm ve Erişim (Turizmin ve Kongrelerin "Altın Bileziği")
    Karadeniz hattından gelen bir yolcunun tek bir sistem üzerinden Kartepe, Ormanya, Kongre merkezi veya şehirdeki etkinlik alanlarına ulaşabilmesi, turizm hareketliliğini artırabilecek bir unsur olarak öne çıkıyor.
  • Havalimanı Bağlantıları
    İstanbul Havalimanı, Sabiha Gökçen ve Cengiz Topel Havalimanı’nın raylı sistemle birbirine bağlanması, bölgesel ulaşımı daha bütüncül hâle getirebilir.
  • Çevresel Etki
    Karayolu kullanımının azalmasıyla birlikte, egzoz salınımında düşüş sağlanabilir. Elektrikli raylı sistemler, daha sürdürülebilir bir şehir yapısı açısından önemli bir alternatif sunar.
  • Ekonomik Hareketlilik
    Ulaşımın kolaylaştığı bölgelerde ticari faaliyetlerin de arttığı biliniyor. Bu durum, yerel esnaf ve şehir ekonomisi açısından doğrudan bir katkı sağlayabilir. Marmara ve Karadeniz'in güzelliklerini aynı gün içinde yaşanabilecek iç-dış turizm elbette ekonomik olarak da herkese iyi gelecektir.

Bu tür bir ulaşım modelinin hayata geçirilmesi durumunda;

  • Karayollarındaki kaza riskleri azalabilir
  • Altyapı bakım maliyetleri daha dengeli hâle gelebilir
  • Karbon salınımı düşerek daha çevreci bir ulaşım yapısı oluşabilir
  • Günlük ulaşım sürelerinin kısalmasıyla birlikte, insanların kendilerine ve sevdiklerine ayırabildiği zaman artabilir

Sözün Sonu

Bu hayalin, ortak bir irade ve doğru planlama ile gerçeğe dönüşmesi mümkün görünüyor.

Karasu’dan İzmit’e, Arifiye’den Avrupa’ya uzanan bu bağlantı, Türkiye’nin 2040 hedefleri düşünüldüğünde göz ardı edilemeyecek bir potansiyel taşıyor.

"İyilik Emekli Olmaz, Gelecek Kurulan Bağlantılarla Şekillenir!"
Rasim Uyan